قوانین و شرایط پذیرش شرکت ها در فرا بورس ایران
در ابتداي قرن بيستم و همزمان با گسترش و تنوع بنگاههاي اقتصادي، فعاليت بازارهاي خارج از بورس بصورت خود جوش و ابتدايي آغاز گرديد و به مرور زمان داد وستد اوراق بهادار شرکتهايي که در بورس اوراق بهادار پذيرفته نشده بودند ساختار نظام مند تري يافته و به سرعت گسترش يافتند.شرکت فرابورس ايران در اجراي ماده 25 قانون بازار اوراق بهادار جمهوري اسلامي ايرا ن (مصوب آذر ماه 1384) و در راستاي توسعه فعاليت بازار سرمايه و اجراي قانون بازار اوراق بهادار در تاريخ 22/08/1387 با مجوز سازمان بورس و بهادار به ثبت رسيده و حدود 3000 شخصيت حقوقي و حقيقي سهامدار آن مي باشند . طبق قانون بازار اوراق بهادار، شرکت فرابورس ايران متولي راه اندازي و اداره بازارهاي خارج از بورس بوده و در حال حاضر با طراحي 4 بازار ويژه آماده پذيرش اوراق بهادار مي باشد
بطور کلي مخاطبان اصلي بازارهاي فرابورس مطابق دستورالعمل پذيرش مصوب 25/01/1388 سازمان محترم بورس اوراق و بهادار ايران به شرح زير مي باشند:
- شرکتهاي سهامي عام
- شرکتهاي سهامي خاص در حال تبديل به سهامي عام
- عرضه هاي خاص
- واحدهاي سرمايه گذاري صندوق هاي سرمايه گذاري
- واحدهاي سرمايه گذاري صندوق هاي زمين و ساختمان
- عرضه سهام بي نام شرکتهاي سهامي عام
- گواهي سپرده بانکي
- اوراق مشارکت
- اوراق مشارکت رهني
- اوراق مشارکت اجاره
- صکوک
- حق تقدم شرکتهاي سهامي خاص براي تبديل به سهامي عام
مزاياي حضور شرکتها در فرابورس
بازار هاي 4 گانه فرابورس ايران، بازارهاي منعطف و در عين حال تحت نظارت دقيق سازمان بورس و اوراق بهادار مي باشند. حضور در اين بازارها به معناي معرفي و شناخت شرکت در سطح ملي بوده و مزاياي متعددي براي شرکت پذيرفته شده قابل ترسيم مي باشد:
- تامين مالي آسان و ارزان شرکتها در راستاي توسعه فعاليت:
- بهره مندي از معافيت مالياتي شرکتهاي پذيرفته شده در فرابورس:
- نقل و انتقال سهام بصورت آسان- سريع و کم هزينه:
- شفافيت و اعتبار قيمت سهام بواسطه مبادله در فرابورس:
- اطلاع رساني هماهنگ و عادلانه به سرمايه گذاران بالفعل و بالقوه:
- بهره گيري از امکان وثيقه گذاري سهام در شبکه بانکي و اخذ ساده تر تسهيلات بانکي واخذ ساده تر تسهيلات:
- معرفي شرکت و محصولات به طيف وسيعي از اقشار جامعه و افزايش اعتبار شرکت:
- پيش بيني فرايند ساده خروج از فرابورس:
کارکرد اصلي بورس و بازار خارج از بورس تجهيز جمع آوري و هدايت پس اندازهاي کوچک مردم براي اجراي طرح هاي بزرگ اقتصادي است، با جهت فراهم آوردن ضريب نقد پذيري بيشتر سرمايه، شفافيت و امکان نظارت بيشتر. فرابورس نيز مانند بورس راهي براي تأمين مالي ارزان قيمت شرکتهاست.
بر اساس لايحه پيشنهادي دو فوريتي توسعه ابزارها و نهادهاي مالي جديد به مجلس و در صورت تصويب آن شرکتهاي پذيرش شده در بازر فرابورس ايران مشمول مزاياي مالياتي قابل توجهي خواهند شد و علاوه بر اينکه درصدي از ماليات بر در آمد اين شرکتها به ميزان تا 20 % مشمول تخفيف خواهد شد ؛ همچنين ماليات نقل وانتقال سهام اين شرکتها همانند بورس خواهد بود.
هم اکنون براي نقل و انتقال سهم شرکتهاي خارج از بورس فرآيند اداري پيچيده اي و وقت گيري وجود دارد و از پرداخت ماليات نقل و انتقال تا امضاء دفاتر سهام شرکت و .... با فرآيند پيچيده اي انجام مي شود، با شروع فعاليت فرابورس و پذيرش شرکتها در بازارهاي فرابورس اين نقل و انتقال با سهولت انجام خواهدگرفت.
با توجه به نظارت و شفافيت مکانيسم عرضه و تقاضا قيمت سهام شرکتها در فرابورس مبين شرايط روشني براي وضعيت مالي شرکت است و در همه معاملاتي که شرکت و يا سهامداران آن انجام مي دهند مي تواند مبناي عمل قرار گيرد.
پس از پذيرش سهام شرکتها در فرابورس مکانيسم هاي قانوني و مراجع رسمي براي اعلام اطلاعات شرکت وجود خواهد داشت و پس از آن ارائه اطلاعات و شفافيت بيشتر عملکرد مديران خواهد شد.
پس از پذيرش سهام شرکت در فرابورس با لحاظ اينکه يک مرجع اسمي براي انجام معاملات شرکت وجود دارد و در صورت و ثيقه شدن سهام امکان انجام معامله بر روي آن وجود ندارد. با توجه به اينکه هم اکنون بانکها فقط سهام شرکتهاي بورسي را به عنوان وثيقه براي ارائه تسهيلات قبول مي کنند با پذيرش سهام شرکتها در فرابورس نيز امکان وثيقه گذاري سهام و اخذ تسهيلات بر روي سهام شرکت وجود خواهد داشت.
با توجه به اينکه فرابورس و بازار سرمايه مخاطبين زيادي دارد، ورود شرکت به بازار سرمايه موجب آشنايي طيف وسيعي از مصرف کنندگان و خريداران کالا و خدمات شرکت مي گردد و مخاطبين شرکت را افزايش خواهد داد. همچنين سهامداران شرکت خود مي توانند زمينه هاي فعاليت هاي تجاري جديدي را فراروي شرکت قرار دهند.
در صورتي که به هر دليل سهامداران عمده شرکتي تصميم بگيرند شرکت خود را از فرابورس خارج کنند در دستورالعمل پذيرش ساز و کاري با اين منظور در نظر گرفته شده است که طي فرآيند مشخصي امکان خروج از فرابورس و حتي تبديل شرکت به شرکت سهامي خاص با سادگي امکان پذير است.
